Door: Remco Tomesen
Gepubliceerd: dinsdag 9 februari 2010 00:25
Update: dinsdag 9 februari 2010 06:55
Somaliërs in Nederland worden steeds radicaler en crimineler. En de vluchtelingen blijven komen.
‘Een Somalisch meisje bij wie ik vroeger in de klas zat, draagt nu opeens een boerka’, zegt Ahmed Ali (24), geboren in Somalië en op zijn vijfde naar Nederland verhuisd.
Die vlucht in het geloof, die radicaliseringstrend, zie je volgens hem overal terug in de Somalische gemeenschap in ons land. Vroegere Somalische vrienden trekken zich terug, gaan niet meer met hem uit. ‘Ze gaan echt voor hun geloof leven.’ Velen komen in de criminaliteit terecht, doen het slecht op school. ‘De integratie is totaal mislukt.’
Schokkend
Ondertussen komen er, nadat jarenlang veel Somaliërs vanuit Nederland naar Engeland verhuisden, weer veel nieuwe Somalische asielzoekers naar Nederland.

Foto: AFP
Vorig jaar steeg het aantal Somalische asielzoekers zelfs met zo’n 50 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Somalië staat daarmee met afstand op de eerste plek: 41 procent van het totaal. In 2008 kwamen de meeste aanvragen nog uit Irak.
Terwijl veel Somalische nieuwkomers afwachten of ze een verblijfsvergunning krijgen (ongeveer 6.000 in 2009), is de situatie onder veel Somaliërs die al jaren in Nederland wonen ‘schokkend’, zegt Ali, die kandidaat gemeenteraadslid voor de PvdA is in Soest.

Enig lichtpunt
Dat het slecht gaat met een groot deel van de 22.000 (genaturaliseerde) Somaliërs, ziet ook het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Heel slecht zelfs: van alle allochtonen scoren zij het slechtst. ‘Als gekeken wordt naar de verschillende terreinen van integratie, is de positie van Somalische Nederlanders het meest zorgelijk’, staat in het jaarrapport integratie 2009. En dan, bijna cynisch: ‘Als enig lichtpunt zou men kunnen zeggen dat de Somalische groep in Nederland relatief klein is’.
Somaliërs hebben van alle immigranten het vaakst een uitkering, scoren hoog in de misdaadstatistieken. Kinderen en jongeren doen het van alle groepen het slechtst op school, aldus het SCP, en leven het vaakst in éénoudergezinnen. Ook worden meer Somalische jongeren doorverwezen voor een taakstraf naar Halt dan Antilliaanse en Marokkaanse.

Vooral laagopgeleiden komen hier terecht
‘Hoogopgeleide Somaliërs zijn vaak naar Engeland vertrokken’, zegt
Ali. De laagopgeleide blijven in Nederland. In Engeland, dat een deel
van Somalië onder zijn koloniën telde, hebben Somaliërs meer kansen.
Hun diploma’s worden er geaccepteerd, het is er voor de erg
ondernemende Somaliërs een stuk makkelijker een bedrijf op te zetten.
‘Ik ken een jongen die in Somalië geneeskunde had gestudeerd.
Zijn diploma werd in Nederland niet erkend, in Engeland was hij na een kort schakelprogramma volwaardig arts.’
Smokkelaars
Griekenland is voor veel Somaliërs het entreepunt tot de Europese
Unie, zeggen mensen die contact hebben met vluchtelingen.
‘Mensensmokkelaars regelen valse documenten voor ze’, zegt een
Somalische Nederlander, die met zeker dertig vluchtelingen gesproken
heeft en anoniem wil blijven.
Omdat het in Griekenland vrijwel niet mogelijk is om asiel aan te
vragen, reizen de Somaliërs veelal met hulp van de smokkelaars verder
Europa in. Nederland is een van de populairste landen. Populairder dan
Engeland, waar traditioneel veel Somaliërs naar toe trekken: de
controles aan de Britse grens zijn erg streng.

Foto: Hollandse Hoogte
‘Vaak weten ze niet dat ze naar Nederland gaan’, zegt Annemiek Bots
van Vluchtelingenwerk Nederland. Omdat het toelatingsbeleid voor
Somaliërs een paar jaar lang erg soepel was, brachten smokkelaars veel
Somaliërs naar Nederland. Sinds mei is het toelatingsbeleid veel
strenger geworden, maar toch komen er maandelijks nog evenveel
Somaliërs naar Nederland. Het hele transportsys-teem van de smokkelaars
is nog ingericht op Nederland.
Hoop
Omdat nu elke zaak van een Somaliër individueel wordt bekeken, zijn
veruit de meeste nieuwkomers in afwachting van toelating, zegt Bots.
‘Ze zitten in een uitzichtloze situatie. Het is onduidelijk of ze mogen
blijven, maar terugkeer naar Somalië is op dit moment erg moeilijk.’
Ondertussen putten de vorig jaar nieuw in Nederland aangekomen
Somaliërs hoop uit een uitspraak van de Raad van State, twee weken
geleden. De situatie in vooral Zuid-Somalië is nog steeds erg slecht,
vindt de Raad van State. Daarom moet staatssecretaris Nebahat Albayrak
opnieuw de uitwijzing van een Somalische vrouw beoordelen. Haar
voormalige woonplaats Mogadishu is te gevaarlijk om naar terug te
keren. ‘Het willekeurig geweld in Somalië is zo hoog, dat iedereen die
daar naar toe wordt gestuurd, gevaar loopt.’ Er lopen nog dertig
vergelijkbare zaken. De uitspraak van de Raad kan flinke gevolgen
hebben voor het toewijzen van verblijfsvergunningen.
Tot mei vorig jaar vielen alle Somaliërs onder het zogenoemde
categoriale beschermingsbeleid: alle vluchtelingen uit het land kregen
automatisch een verblijfsvergunning. Omdat er te veel fraude was met
vingerafdrukken en identiteitspapieren, besloot Justitie om weer alle
gevallen individueel te bekijken. Ook kwamen er volgens het ministerie
‘grote aantallen pleegkinderen binnen, van wie onduidelijk was of ze
ook bij de gezinsleden hoorden die al in Nederland waren’.
Het strengere toelatingsbeleid had volgens het ministerie echter
niets te maken met de veiligheidssituatie in het land. Die was namelijk
onveranderd slecht, gaf het toe.
Je paspoort of een sluier
Een parlementaire commissie adviseerde het Franse parlement om bij wet moslima’s
in allesbedekkende gewaden te weren uit ziekenhuizen, scholen en het
openbaar vervoer. Wie het verbod schendt, moet het verblijf in
Frankrijk en Frans burgerschap worden ontzegd, raadt de commissie aan.
In haar tweehonderd pagina’s tellende rapport stelt de commissie dat
de boerka en de nikab (zie foto) ingaan tegen de waarden van de
Republiek, te weten ‘de vrijheid, broederschap en de waardigheid van de
mens’ en ook tegen de strenge scheiding tussen kerk en staat.
Meer...Tweeduizend vrouwenVolgens schattingen van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken
dragen in Frankrijk tussen de vierhonderd en tweeduizend vrouwen de
boerka of nikab. De meesten van hen zijn jong en een kwart van hen is
bekeerlinge.
Boerka's moeten er hier niet zijn, omdat ze hier aan het verkeerde adres zijn. Met boerka horen ze alleen in hun eigen land en cultuur en verder nergens!
Alweer een enorme simplificering van een complex geval. Ik snap dat dit lekker voelt (zoals je zelf zei: 'kort door de bocht') maar dit doet de situatie geen eer aan. Een probleem simplificeren heeft het nog nooit opgelost.
Je kunt niet leren van andermans fouten. Leren doe je pas als je zelf in het schuitje zit. En wat er valt te leren is dat gedrag zoals dat van jou (en vele anderen tegenwoordig) geen constructieve bijdrage is. Ik noem het 'political hooliganism'. Nergens wat vanaf wetend, geen zelfreflectie, nooit serieus mee bezig gehouden, maar wel de grootste waffel en de langste tenen.